ابن عربی در کتاب فصوص الحکم ادعا می کند : 

🔻 «کَانَ قٌرة عین لِفرعَون بِالإیمان الَّذی أعْطاهُ اللّهُ عِند الغَرقِ فَقَبَضَهُ طاهِراً مُطَهَّراً لَیسَ فیهِ شَیئٌ  مِنَ الخُبثِ لِاَنَّهُ قَبَضَهُ عِندَ ایمانِهِ قَبلَ اَن یَکتَسِبَ  شَیئاَ مِنَ الاثامِ» ! فصوص الحکم ، فص الموسوی ، ص 201

🔻 ترجمه : موسی نور چشمی برای فرعون بود در ایمانی که خدا هنگام غرق به فرعون عطا کرد پس خداوند او را قبض کرد پاک و مطّهر بدون آنکه در وی پلیدی و خُبثی باشد زیرا او را هنگام ایمانش قبض کرد قبل از آنکه به گناهان آلوده گردد و چیزی از گناهان کسب کند !


نقد : خدا داستان توبه و غرق شدن فرعون را اینطور نقل می کند : 

🔸 وَ جاوَزنا بِبَنی اِسرائیلَ البَحرَ فَاَتبَعَهُم فِرعَونُ وَ جُنودُه بَغیاً وَ عَدواً حَتّی اِذا اَدرَکَهُ الغَرقُ قالَ آمَنتُ أَنَّهُ لا اِلهَ اِلَّا الَّذی آمَنَت بِهِ بَنو إسرائیلَ وَ اَنَا مِنَ المُسلِمین - آلانَ وَ قَد عَصَیتَ قَبلُ وَ کُنتَ مِنَ المُفسِدین / یونس : 91 - 90

🔹 ما بنی اسرائیل را از دریا گذراندیم پس فرعون و لشگر او از روی ستم و تجاوز آنها را تعقیب کردند تا آن هنگام که غرق گریبانش را فرو گرفت ، گفت : ایمان آوردم که هیچ خدایی جز آنکه بنی اسرائیل به او ایمان آوردند ، نیست و من از تسلیم کنندگان (خود و دیگران به خدا) هستم - (به فرعون خطاب شد) اکنون (ایمان می آوری) ؟! درحالی که پیش از این همواره نافرمانی کرده ای و از مفسدین بوده ای ؟

ابن عربی توجه نداشته که توبه فرعون مقبول نشد چون قرآن تصریح دارد که توبه هنگام مرگ ارزشی ندارد و پذیرفته نیست : 

🔸وَ لَیسَتِ التَّوبَةُ لِلَّذینَ یَعمَلُونَ السَّیِّئاتِ حَتّی اِذا حَضَرَ اَحَدَهُمُ المَوتُ قالَ إنّی تُبتُ الآن وَلَا الَّذِینَ یَمُوتُونَ وَهُمْ کُفَّارٌ ۚ أُولَٰئِکَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِیمًا / النساء : 18

🔹 و این توبه برای کسانی که گناه می کنند و تا هنگامی که مرگ یکی از ایشان در رسد می گوید : «اکنون توبه کردم» (پذیرفته) نیست. و نیز (توبه ی) کسانی که در حال کفر می میرند ؛ اینانند که برایشان عذابی دردناک آماده کرده ایم.

🔸 فَلمّا رَأَوا بَأسَنا قالوا آمَنّا بِالله وَحدَهُ و کَفَرنا بِما کُنّا بِهِ مُشرکین - فَلَم یَکُ یَنفَعُهُم ایمانُهُم لمّا رَأَوا بأسَنا سُنَّتَ اللهَ التی قَد خَلَت فی عِبادِه وَ خَسِرَ هُنالِکَ الکافرون / غافر : 85 - 84

🔹 وچون (سختی) عذاب ما را دیدند گفتند به خدای یکتا ایمان آوردیم و به آنچه شریک خدا قرار می دادیم کافر شدیم. پس هنگامی که عذاب ما را دیدند دیگر ایمانشان برایشان سودی نداشت.  سنّت خدا را که از دیرباز درباره ی بندگانش چنین جاری شده (پروا بدار) و آنجاست که کافران زیان کردند.


و این هم نظر قرآن درباره عاقبت دنیوی و اخروی فرعون : 

🔸 إذهَب إلی فِرعَونَ اِنَّه طَغی … فَکَذَّبَ وَ عَصی … فَقالَ اَنَا رَبُّکُم الأعلی. فَأَخَذَهُ الله نَکالَ الآخِرةَ و الاولی / النازعات 17 تا 25

🔹 (موسی) به سوی فرعون برو که سخت طغیان کرد … پس (فرعون) تکذیب و نافرمانی کرد … پس (از غرور و تکبر) گفت من برترین پروردگار شمایم  پس خداوند او را به 👈 کیفر سخت دنیا و آخرت 👉 بر گرفت.

🔸 وَ قالَ فِرعَونُ یا أیُّها المَلَأُ ما عَلِمتُ لَکُم مِن إِلهٍ غَیری … فَأَخَذناهُ وَ جُنُودَهُ فَنَبَذناهُم فِی الیَمِّ فَانظُر کَیفَ کانَ عاقِبةُ الظّالِمین / القصص 38 تا 40َ 

🔹 و فرعون به بزرگان قوم خود گفت : من هیچکس غیر خودم را خدای شما نمی دانم … پس او و سپاهیانش را فرو گرفتیم و آنان را در دریا افکندیم. پس بنگر فرجام کار ستمکاران چگونه بود.

🔸 فَعَصی فِرعَونَ الرَّسُولَ فَأَخَذناهُ أَخذاً وَبیلاً / المزمل : 16

🔹  پس فرعون آن رسول را نافرمانی کرد. پس ما هم او را به گونه ای مرگبار بر گرفتیم.


از مسائل شفاف و ابتدایی قرآن است که فرعون در دنیا و آخرت هلاک شد . وقتی ابن عربی مطلبی به این سادگی را نفهمید دیگر چه اعتمادی به مسائل عرفانی اوست درحالی که مسائل فلسفی و عرفانی نیاز به فهم بالاتری دارد !

عمق فاجعه زمانی است که ابن عربی مدعی میشود «فصوص الحکم» بر او وحی شده است که به زودی مستندات را ارائه خواهیم داد. 


پاسخ به یک اشکال حول نظر ابن عربی درباره فرعون

برخی اشکال می کنند که ابن عربی در نظر آخرش در کتاب «الفتوحات المکیة» ذیل عنوان «المجرمون : طوائفهم و اصنافهم» می گوید که توبه فرعون مقبول نشد و کافر از دنیا رفت !

🔻 متن ابن عربی در الفتوحات : «و هذا القسم هم أهل النار الذین هم أهلها و هم المجرمون خاصة الذین یقول الله فیهم وَ امْتازُوا الْیَوْمَ أَیُّهَا الْمُجْرِمُونَ أی المستحقون بأن یکونوا أهلا لسکنى هذه الدار التی هی جهنم یعمرونها ممن یخرج منها إلى الدار الآخرة التی هی الجنة و هؤلاء المجرمون أربع طوائف کلها فی النار لا یُخْرَجُونَ مِنْها و هم المتکبرون على الله کفرعون و أمثاله ممن ادعى الربوبیة لنفسه و نفاها عن الله فقال یا أَیُّهَا الْمَلَأُ ما عَلِمْتُ لَکُمْ من إِلهٍ غَیْرِی و قال أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلى‌ یرید أنه ما فی السماء إله غیری و کذلک نمرود و غیره و الطائفة الثانیة المشرکون‌ ... » (الفتوحات، ج۱، باب 62، ص۳۰۱)


🔻 پاسخ : ظاهرا ابن عربی ابتدا «الفتوحات المکیة» را نوشته و سپس «فصوص الحکم» را ، اما به هر حال از دو حال خارج نیست : اگر «فصوص» بعد از «الفتوحات» نوشته شده باشد که نظر ابن عربی این میشود که ، فرعون پاک و مطهر از دنیا رفت ، اما اگر «الفتوحات» بعد از «فصوص» نوشته شده باشد اوضاع بدتر می شود ! چون ابن عربی در مقدمه کتاب «فصوص» ادعا کرده که این کتاب از طرف خدا بر او نازل شده و در آن تعالیم شیطانی راه نیافته است ! اگر این ادعای ابن عربی را بپذیریم نتیجه اش این میشود که نه تنها ابن عربی در گذشت زمان تناقض گفته و دچار تغییر نظر شده بلکه خدا هم تناقض گفته است چون ابتدا بر محمد (ص) وحی کرده که فرعون کافر از دنیا رفت و هلاک شد و بعدها بر ابن عربی وحی کرده که فرعون پاک و مطهر از دنیا رفت ! و اگر ادعای ابن عربی را نپذیریم نتیجه اش این میشود که ابن عربی هم مانند علمای یهود سخنان و نوشته های خودش را به خدا نسبت می داد و مدعی می شد ، آنها از طرف خدا نازل شده است.

🔻 عکس زیر مقدمه ابن عربی بر کتاب «فصوص الحکم» است. خلاصه اش این است که می گوید : من رسول الله (ص) را در مبشره ای دیدم که در دستش کتابی بود و به من فرمود : این کتاب «فصوص الحکم» است آن را بگیر و به مردم برسان تا از آن منتفع شوند. پس من القاء نمی کنم مگر آنچه به من القاء شده و در این نوشته نازل نمی کنم مگر آنچه بر من نازل شده و من نبی و رسول نیستم بلکه وارثم و برای آخرتم نگهبان !

تمام تصاویر اسکن شده فوق از این نسخه از «فصوص الحکم» صورت گرفنه است:

دانلود کتاب فصوص الحکم